راهنمای پروژه معماری

آشنايي با محله آقا كبير

بي ترديد در اين گزيده ذكر ويژگي هاي  محلات شهر تاريخي قزوين دشوار خواهد بود و بيم آن مي رود كه اجبار در تلخيص و اجمال گويي سيماي ناقص و بي هويتي از آن به تصوير در آورد.

 محله آقا كبير محله اي است كه عهده دار خدماتي فراتر از يك محله است و مي توان

گفت تا حد قابل ملاحظه اي در خدمت شهر ايفاي نقش كند.بي گمان در اين مكان حمام قجر(با نام سابق شاه ) فراتر از خدمات محله اي براي شهرمورداستفاده قرار مي گيرد و بي سبب نيست كه مردمان محلي، نشان و خاطره آن را به دل سپرده اند.

پيشينه حمام قجر:

حمام قجر با وسعتي حدود 800 متر زير بنا وبيش از 1200 متر مربع زمين بر اساس

مستندات باستان شناسي (حفاري و كاوش) به عصر صفويه و با دقت تقريبي به دوره شاه عباس دوم باز مي گردد.نام سابق آن حمام شاه بود كه با ساختن حمام بزرگ شاه

(رضوي جديد) در جوار مسجد شاه (مسجد النبي جديد) به حمام شاه قديم و پس از چند صباحي به حمام قجر موسوم گرديد. بقاياي ظروف سفالين و كاشيكاري روي ديوارها و لايه هاي آهگ براي برخي فضاها از قدمتي فراتر از 200 سال حكايت مي كند.

خصوصيات كالبدي:

حمام قجر ماندد معماري هاي ديگر اين مرز و بوم از منطق و اصول مستدل علمي و كاربردي برخوردار مي باشد. استفاده از مصالح بوم آور چون آجر و كاشي و آهگ

و ساروج استفاده از عمق زمين براي دو عامل مهم يكي جلوگيري از اتلاف حرارت و تامين رطوبت لازم حمام ديگري سرازير شدن ، رقوم آب جاري به مخزن آّ انبار و

هدايت ثقلي آن درون تنبوثه ها و لوله هاي سفالي وجود مفصل و دالانها پيچ در پيچ

جهت تنظيم حرارت و فضاهاي مختلف و فضاهاي مفرح و وسيع با پوشش طاق گنبد و تويزه با كاربندي هاي بتني هندسه دقيق مويد وجود منطق و اصول مستدل علمي و

كاربردي معماري اين حمام مي باشد.

یکی ازکهن ترین وبزرگترین گرمابه موجود درشهرقزوین می باشد که درسال 1057

قمری به وسیله امیرگونه خان قاجار قزوینی از سرداران شاه عباس صفوی ساخته شد

و حمام شاه نام گرفت.

این گرمابه دارای مساحتی افزون بر 1045 مترمربع و از دو قسمت زنان و مردان

تشکیل شده بود که در اصلی آن رو به جنوب باز می شود .

بعد ازورود از درب جنوب (اصلی) با راپله ای مارپیچ به سربینه می رسیم که سربینه بسیار بزرگ و خوضی در وسط آن قرار دارد

شش شاه نشین با طاق نماهایی دور تا دور این سربینه را فرا گرفته است

که پلانی به صورت هشت ضلعی درست می شود که توسط راه رویی به گرم خانه پیوند می خورد.پوشش بنا طاق و تویزه و گنبد است که در این گرمابه  از گنبد به عنوان نورگیری نیز استفاده شده است.از گرم خانه تا ارتفاع 11سانتیمتری کاشیکاری شده است که اکثر آنها با رسمی بندی تزئین شده است.

کاشیکاری های موجود در بنا:

غریب به نود درصد سطوح جرز دیوارها به ارتفاع 1.10 با طرح سنتی کاشیکاری شده است.سطوح کاشیکاری ازعهد صفوی باقی مانده است.

گنبد سربینه:

یکی اززیباترین قسمت بنا که هم نقش تزئینی وهم نقش اقلیمی داردگنبدسربینه می باشد

طاق نماهایی که بر روی این گنبد استفاده شده است باعث هر چه زیباتر شدن گنبد می شود و می توان هنر معماری اسلامی را در این گنبد تماشا نمود.

وقتی در قسمت سربینه به بالا نگاه می شود یکی از زیباترین هنر معماری ایران دیده می شود که گنبد سربینه را بر روی گوشواره هایی که در چهار طرف گنبد تعبیه شده

است  قرار داده اند که از این گوشواره ها هم برای تزئین استفاده شده است و هم برای ایستائی گنبد.

 منابع و ماخذ:

 كتاب مينودر

 ميراث فرهنگي

 كتاب يادگار ماندگار

 سير بنهاي تاريخي

 سايت معماران جوان

البته شایان به ذکر است عکس از تمامی این مطالب موجود می باشد همچنین نقشه به روز شده بنا که توسط همین گروه اماده شده نیز موجود می باشد در صورت نیاز ID بزارین.